Prinses Laurentien gaf op 10 januari 2009 een exclusief interview aan Corrie Balemans van Anders Bekeken. (Foto: Dinie Lamba)

"Ik wil de emotie van het brailleschrift zelf ervaren." Dat zegt prinses Laurentien in een interview met Anders Bekeken. Braille vindt zij een voorwaarde voor integratie in de samenleving.

Ziende bestuurders en medewerkers van onderwijsinstellingen voor blinde en slechtziende mensen hoor je nogal eens zeggen: 'Ik heb geen tijd gevonden om braille te leren.' Zonder de pretentie een vloeiend braillelezer te worden, probeert prinses Laurentien die tijd wel te vinden. "Ik wil mijn betrokkenheid naar een hoger niveau tillen door zelf de emotie van het brailleschrift te ervaren," verklaart zij.

Voorlezen
In juni 2005 volgde prinses Laurentien wijlen prinses Juliana op als beschermvrouwe van de NLBB (Vereniging van Leesgehandicapten). Het uitdragen van de NLBB-missie doet zij met woord en daad. De door haar voorgelezen verhalen van Nijntje en Winnie the Pooh zijn op cd vastgelegd en uitgebracht in de boekjes met reliëfplaatjes van de reeks Onbeperkt Lezen. "Tijdens de presentatie van het Nijntje-boek zat een blind meisje bij mij op schoot," vertelt de prinses. "Terwijl haar vingertje over het plaatje gleed, zei ze: 'Oh, zo ziet Nijntje eruit.' Dat ontroerende moment had ik vaak voor ogen tijdens het inspreken van Winnie the Pooh, het tweede boekje in de serie." Al vindt Laurentien voorlezen leuk, ze realiseert zich welke beperkingen het heeft voor de zelfredzaamheid van blinde en slechtziende mensen. "Het maakt hen afhankelijk van een apparaat en van de intonatie van derden. Zelf een boek in handen hebben is toch intiemer."

Meedoen
Al op jonge leeftijd besefte prinses Laurentien dat meedoen aan de samenleving niet voor iedereen even eenvoudig is. "Meedoen heeft drie componenten: je moet het durven, willen en kunnen. Toen mijn grootmoeder aan het eind van haar leven nauwelijks meer kon zien, was ze te oud om braille te leren. Ik heb haar daarom dikwijls voorgelezen."
De prinses, die op 10 januari het Louis Braille-jaar opende, is voorzitter van de Stichting Lezen & Schrijven, die jong en oud kansen geeft taalvaardiger te worden. Ze vindt het een interessante gedachte de problematiek van braillelezers te vergelijken met die van laaggeletterden. Als voorbeeld noemt zij de opschriften op verpakkingen van medicijnen en voedingsproducten. "Als die niet in braille zijn weergegeven, verkeren braillelezers in dezelfde situatie als analfabeten: ze kunnen het niet lezen. Als gelijkheid de kern is van onze samenleving, mogen we niet voor lief nemen dat mensen zich schikken in dat lage gevoel van eigenwaarde. Door mensen te leren lezen en schrijven, stellen wij hen in staat zich te ontwikkelen tot mondige burgers die ertoe doen." Daarom pleit zij voor het behoud van braille.

Persoonlijker
De prinses is zelf voorstander van het behoud van de pen, omdat "wat je langzamer doet een andere dynamiek teweegbrengt: het is persoonlijker dan een mailtje of sms'je, en je laat merken dat je de tijd voor iemand hebt genomen." Of deze stelling ook opgaat voor reglette en prikpen laat ze liever door deskundigen beoordelen.

Tekst: Corrie Balemans
Eerder gepubliceerd in Anders Bekeken jaargang 32 nr. 2, februari 2009