Macula Degeneratie (MD)
Achter in het oog bevindt zich de retina (het netvlies) en in het centrum daarvan de macula, ook wel de gele vlek genoemd. Vergelijk de grootte van de retina met de munt van 10 cent en de macula met die van een speldekop.
De Macula wordt gebruikt wanneer scherp zien vereist is, zoals bij lezen, handwerken, autorijden, tv-kijken, gezichten herkennen, enz.
Degeneratie c.q. afsterven van de macula komt tegenwoordig hoofdzakelijk voor bij 1 op de 4 blanke mensen boven de 60.Dit is de z.g. Late Macula Degeneratie, afgekort als LMD, of OMD of AMD. Deze degeneratie is weer te onderscheiden in droge MD en natte MD.
De aangeboren vorm van MD heet juvenile MD. Deze vorm komt relatief weinig voor.
Een andere vorm van (juvenile) MD is de Ziekte van Stargard, waarbij sprake is van gedeeltelijke uitval van de macula.
MD is het gevolg van erfelijke overdracht en/of risicofactoren als roken, stress en een tekort aan anti-oxydanten en zink.
Bij MD is dus sprake van uitval en geleidelijke vervaging van het centrale zicht. De vlek die hierdoor ontstaat, verhinderd dat gericht naar iets gekeken kan worden. Vanuit de ooghoeken moet de omgeving worden waargenomen. Met uitzondering van natte MD, leidt MD overigens zelden tot volledige blindheid.
Droge MD komt in 90 procent van de gevallen voor. De lichtgevoelige cellen in de macula, voornamelijkkegeltjes, degenereren en sterven vervolgens af. Er komen geen nieuwe cellen voor terug. Geleidelijk aan ontstaan er meer en meer vlekken in het beeld, waardoor bijv. letters in de regel wegvallen. Een behandeling tot genezing is niet mogelijk. Een vrij verkrijgbaar supplement als Macuvit kan helpen de macula in een redelijke conditie te houden.
Natte MD is het gevolg van lekken van bloedvaatjes in de retina. Dit proces heet neovascularisatie.Als men kronkels in lijnen of kozijnen, enz. ziet, dan kan hiervan sprake zijn. Het is dan geboden om snel de oogarts te raadplegen.Deze zal een fluoriserende contrastvloeistof in de arm spuiten, waardoor met een speciale camera (fluor angiografie) foto’s van de achterkant van de retina kunnen worden gemaakt. Aan de hand van deze foto’s kan worden bezien of enige behandeling (nog) mogelijk is. Een behandeling zou kunnen bestaan uit enkele ooginjecties met het medicijn Avastin of Lucentis, een lasertherapie of een fotodynamische therapie.
Er zijn vele hulpmiddelen in de handel. Een belangrijke greep hieruit is de volgende.
Meestal is bij MD iets meer licht nodig om iets te bekijken. Een draagbare acculamp, bijv. de Daylight circa 180 euro, is handig. Voor TV-kijken zijn vergrotende voorzetschermmen verkrijgbaar, terwijl de post en ander leeswerk of computerwerk goed te doen is met een beeldschermvergroter of computermonitor van 23 inch. Veel leeswerk , zoals kranten, boeken, tijdschriften, zijn in gesproken vorm op een z.g. Daisy-cd verkrijgbaar via het Loket Aangepast Lezen, telefoon 070 33 81 500.
Voor onderweg (bijv. prijsjeslezen) is de Easy pocket, een loepje op creditcardformaat, tot 3 maal vergrotend en circa 55 euro, kostend, aan te raden.Velen gebruiken buitenshuis het z.g. herkenningsstokje of de Slechtziend-button, zodat de omstanders weten dat de dragerervan niet goed ziet en daarmee rekening kunnen houden. De Slechtziend-button is bbij ons gratis verkrijgbaar.